Dự án đầu tư mở rộng tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai đoạn từ Km123+080 (nút giao IC13) đến Km244+155 (nút giao IC18) có tổng chiều dài 121,33 km, nằm hoàn toàn trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Theo quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư số 588/QĐ-VEC-HĐTV ngày 02/06/2025, dự án tiến hành mở rộng nền, mặt đường và các công trình trên tuyến từ quy mô 2 làn xe lên 4 làn xe. Riêng hạng mục hệ thống giao thông thông minh (ITS) được triển khai trên phạm vi toàn tuyến.

Đây là dự án thuộc nhóm A, phân loại công trình giao thông cấp I đối với đường ô tô cao tốc và hầm, cấp II đối với phần đường thông thường, tốc độ thiết kế đạt 80 km/h. Về hướng tuyến, dự án tuân thủ nghiêm ngặt tim tuyến thiết kế trong giai đoạn 1, bám sát tuyến hiện hữu và phù hợp với địa hình, địa mạo khu vực.

Tổng mức đầu tư của dự án là 7.667,84 tỷ đồng, bao gồm 3.000 tỷ đồng từ nguồn vốn đầu tư công (ngân sách nhà nước), 937,84 tỷ đồng vốn tự có của Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) và 3.730 tỷ đồng do VEC huy động.

Phân bổ chi phí cụ thể gồm: chi phí xây dựng chiếm tỷ trọng lớn nhất với 5.788,82 tỷ đồng; chi phí dự phòng 800,45 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn đầu tư xây dựng và các chi phí khác là 704,64 tỷ đồng; chi phí thiết bị 373,43 tỷ đồng và chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là 0,5 tỷ đồng.

Ông Trần Ngọc Hải - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án các đường cao tốc phía Bắc (Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam) - cho biết, Dự án xây dựng mở rộng đoạn Yên Bái - Lào Cai dài hơn 121 km, bao gồm 43 cầu, 124 cống chui và 1 hầm xuyên núi dài 530 m. Dự án được chia thành 3 gói thầu chính là XL1, XL2 và gói thầu ITS toàn tuyến.

Dự án thực hiện trong giai đoạn 2025-2027, bắt đầu khởi công từ năm 2025 và đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành trong năm 2026 theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Tính đến thời điểm hiện tại, dự án đã đạt sản lượng thi công khoảng 30%.

Theo ông Hải, trong giai đoạn đầu triển khai, dự án vấp phải một số khó khăn liên quan đến nguồn vật liệu san lấp và xây dựng. Tuy nhiên, nhờ sự đồng hành, quyết tâm vào cuộc sát sao của lãnh đạo tỉnh Lào Cai cùng các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương cấp xã, nút thắt này đã được tháo gỡ khá triệt để. Chủ đầu tư, tư vấn giám sát cùng các nhà thầu đã tích cực làm việc với cơ quan chức năng để khơi thông các nguồn cung. Đến nay, công tác cung ứng nguồn vật liệu đã kịp thời đáp ứng yêu cầu của tiến độ thi công trên công trường.

Ông Nguyễn Tô Hiệu, Chỉ huy trưởng phân đoạn Lizen (Công ty Cổ phần Lizen) thuộc gói thầu XL1, chia sẻ, phân đoạn do Lizen đảm nhiệm dài hơn 34 km, bao gồm 14 cầu, phần đường chính tuyến cao tốc, hệ thống đường gom, nút giao IC15 cùng hệ thống 9 hầm chui tại chỗ và 18 hầm chui lắp ghép. Ngoài ra, nhà thầu còn chịu trách nhiệm sửa chữa, nâng cấp hệ thống hầm trong giai đoạn 1 và thi công bổ sung hàng loạt hạng mục phụ trợ khác. Để đảm bảo tiến độ, liên danh nhà thầu đặt mục tiêu duy trì sản lượng thi công hàng tháng đạt từ 150-200 tỷ đồng.

Khó khăn lớn nhất hiện nay là vấn đề bãi đổ thải. Mặc dù theo hồ sơ thiết kế có 14 bãi đổ thải, nhưng thực tế hiện mới chỉ có 7 bãi đáp ứng được yêu cầu về trữ lượng và quy định pháp lý. Để giải quyết bài toán này, đơn vị thi công đang chủ động phối hợp chặt chẽ với chính quyền các xã dọc tuyến để tìm kiếm, khảo sát và hoàn thiện các thủ tục cấp phép thêm các vị trí đổ thải lâu dài, đúng quy định pháp luật.

Đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cát và đá xây dựng cục bộ, Công ty Cổ phần Lizen đã chủ động thực hiện các giải pháp tình thế nhằm không làm đứt gãy chuỗi cung ứng. Cụ thể, nhà thầu đã tiến hành thu mua vật liệu từ 3 mỏ thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Việc lựa chọn các mỏ thương mại này nhằm đảm bảo tuyệt đối các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật đầu vào cũng như tính hợp pháp của nguồn gốc vật liệu.

Bên cạnh vấn đề vật liệu, biến động giá xăng dầu và vật liệu xây dựng trong thời gian qua đã tạo ra áp lực tài chính không nhỏ cho các nhà thầu. Tuy nhiên, các nhà thầu vẫn đang gồng gánh chi phí, thực hiện đúng cam kết hợp đồng đã ký kết. Trước tình hình này, VEC cũng đã có những văn bản kiến nghị gửi Bộ Xây dựng và Thủ tướng Chính phủ nhằm xem xét, điều chỉnh chi phí nhiên liệu, vật liệu phù hợp với tình hình biến động thực tế, giúp giảm bớt gánh nặng cho các đơn vị trực tiếp thi công.

Ông Trần Ngọc Hải, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án các đường cao tốc phía Bắc, cho biết thêm, yếu tố thời tiết khắc nghiệt tại khu vực miền núi phía Bắc cũng đòi hỏi các đơn vị thi công phải có chiến lược tổ chức công trường linh hoạt. Đặc thù khí hậu mưa nhiều, dai dẳng ở khu vực thi công ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và tiến độ các hạng mục như thảm nhựa, đổ bê tông. Do đó, ban quản lý và nhà thầu đã lập kế hoạch chi tiết, tận dụng tối đa những ngày thời tiết thuận lợi. Mục tiêu ưu tiên hiện tại là phải hoàn thành dứt điểm kết cấu phần dưới của các cầu trước cuối tháng 5 để tránh mùa lũ, sau đó mới tập trung triển khai kết cấu phần trên.