Thực trạng đốt rác, đốt đồng dọc hành lang đường cao tốc đang trở thành một vấn đề xảy ra thường xuyên, đặc biệt ở thời điểm sau các mùa vụ. Việc làm này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất ATGT và hư hại đến tài sản của đường cao tốc và người dân.

Người dân đốt rươm rạ ngay ven đường từ ở khu vưc thị xã Phúc Yên, Vĩnh Phúc

Tài xế bất an

Cao tốc băng qua những cánh đồng, một hình ảnh đẹp nếu đó là một cánh đồng xanh mướt hay lúa trĩu hạt, tuy nhiên, sau mỗi mùa vụ, việc di chuyển trên cao tốc qua vị trí đồng ruộng là điều khiến không ít người tham gia giao thông cảm thấy bất an.

Thực tế, việc đốt rác và rơm rạ gần tuyến các cao tốc đã tạo ra những đám khói lớn, mù mịt, làm giảm tầm nhìn của các tài xế, đây là nguyên nhân dẫn đến các vụ tai nạn giao thông. Đơn cử như vụ việc vào ngày 30/4/2018 tại Km20+300 thuộc địa phận xã Phước Thiền – huyện Nhơn Trạch – tỉnh Đồng Nai trên cả 2 hướng của đường cao tốc TPHCM – Long Thành – Dầu Giây đã xảy ra sự cố, tai nạn liên hoàn nghiêm trọng giữa 10 xe ô tô (vụ tai nạn đã làm 04 người bị thương, 10 xe ô tô bị hư hỏng, các phương tiện nằm trên các làn xe chạy gây ảnh hưởng giao thông nghiêm trọng).

Với người tham gia giao thông thường xuyên trên cao tốc, việc rơi vào không gian mù khói, hạn chế tầm nhìn là điều không khó gặp. Anh Đông, một bác tài thường lưu trên các tuyến cao tốc phía Nam, từng trải qua tình cảnh này chia sẻ:

"Về Long An có nhiều, lúc đốt rác thì bay khói lên, khói nhiều tưởng là cháy nhưng không phải, là do đốt rác. Quan sát tầm nhìn bị hạn chế, tất cá các xe đều giảm tốc độ. Chậm lại vì có thấy đâu, hôm anh đi anh chạy tầm 30km/h để qua 1Km, ngay khúc Bến Lức, Long An."

Đó là câu chuyện của vài tháng trước, trên cao tốc TPHCM – Trung Lương, còn cách đây khoảng 1 tuần, khi lưu thông trên cao tốc TPHCM – Long Thành – Dầu Giây, anh Mười cũng có trải nghiệm tương tự:

"Hôm bữa anh mới bị ở Km35-36 trên cao tốc Long Thành – Dầu Giây, cách đây khoảng 1 tuần, khói không thấy đường di chuyển. Anh đã thấy từ xa, anh bật đèn cảnh báo chạy rất chậm, chỉ hy vọng là niệm phật cho nó qua khỏi được đám cháy, chứ không thấy đường chạy. Chắc bò đâu đó chừng 10 phút. Mùa khô này anh em hay đi trên cao tốc Bến Lức – Trung Lương, đoạn vừa qua nút rẽ Bến Lức hướng về miền Tây cũng có thể gặp trường hợp này."

Với kinh nghiệm nhiều năm cầm lái, di chuyển từ các tuyến đô thị đến các tuyến quốc lộ, cao tốc, anh Mười đã có cho mình những giải pháp nhất định khi gặp phải hiện tượng mù khói trên cao tốc, như chầm chậm giảm tốc độ, bật đèn cảnh báo. Nhắc đến thực tế nguy hiểm này, anh Mười ngán ngẫm:

"Dân không hiểu tại sao cứ đốt đồng, họ đốt họ có biết ảnh hưởng đến xe đang lưu thông trên cao tốc không. Xe cao tốc chạy tốc độ cao nên không biết cơ quan địa phương có tuyên truyền giải thích cho người dân không nữa".

Với góc nhìn của riêng mình, anh Đông lại cho rằng, không thể phủ nhận sự nguy hiểm của hành vi đốt đồng, đốt rác dọc hành lang cao tốc, tuy nhiên, giải pháp triệt để là vấn đề mãi còn bỏ ngõ:

"Cánh đồng trống người ta đốt thôi, người ta không nghĩ tới hậu quả. Tuyên truyền thì tốt nhưng sẽ hơi khó, người ta chỉ nghĩ việc ông ông chạy việc tôi tôi đốt thôi."

Bao giờ mới có giải pháp triệt để?

Theo Tiến sĩ Phan Lê Bình – Đại diện văn phòng Jica Việt Nam, chuyên gia giao thông, đốt rơm rạ sau mỗi mùa vụ là một quy trình quen thuộc trong việc đồng áng của người nông dân. Việc xuất hiện đường bộ cao tốc không là nguyên nhân khiến những thói quen cũ bị thay đổi, điều này vô tình gây nguy hiểm cho xe chạy trên đường cao tốc. Tiến sĩ Phan Lê Bình chia sẻ thêm:

"Cần nhận thức rơm rạ là dạng phụ phẩm xuất hiện rất nhiều, nếu không đốt thì giải pháp thay thế là gì, đây là chuyện không dễ".

Dưới góc độ là đơn vị quản lý điều hành cao tốc, Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật đường cao tốc Việt Nam (VEC E) cũng đã có những giải pháp để hạn chế rủi ro cho người tham gia giao thông, như: đơn vị đã tăng cường công tác thu gom các cành, lá, cây cỏ khô vào mùa khô; tăng cường công tác tuần tra sớm phát hiện các điểm cháy để xử lý sớm nhất nhằm đảm bảo an toàn giao thông và hạn chế thiệt hại về người và tài sản. Ông Bùi Xuân Kiên, Đội phó đội vận hành Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật đường cao tốc Việt Nam (VEC E) thông tin thêm:

"Hàng năm, đơn vị cũng đã có các văn bản gửi địa phương, Cảnh sát giao thông, các Cơ quan thông tấn báo chí để cùng tuyên truyền, phối hợp trong công tác đốt rác, rơm rạ của người dân có ruộng hai bên đường cao tốc. Tổ chức tuyên truyền nhắc nhở các hộ dân sinh sống dọc hai bên đường cao tốc về mức độ nguy hại, tiềm ẩn từ việc đốt cỏ, đốt đồng ảnh hưởng đến an toàn giao thông cho các phương tiện tham gia trên tuyến đường cao tốc."

Cần nhấn mạnh lại, việc đốt đồng, đốt rác dọc hành lang cao tốc, gây hiện tượng mù khói là hành vi vô cùng nguy hiểm, khả năng cao gây tai nạn giao thông. Đơn vị quản lý cao tốc, lực lượng CSGT, chính quyền địa phương cũng đã có sự phối hợp nhất định để hạn chế rủi ro. Nhưng để giải quyết cặn kẽ vấn đề là điều không dễ. Có lẽ, việc người nông dân đủ nhận thức và ý thức được độ nguy hiểm của việc mình làm là từ khóa quan trọng nhất.

Giải quyết triệt để việc đốt đồng, đốt rác dọc hành lang cao tốc là một bài toán khó. Vậy đâu là cách để an toàn khi lưu thông trên cao tốc gặp hiện tượng mù khói, hạn chế tầm nhìn? Có lẽ là thông tin người tham gia giao thông quan tâm trước mắt. Về vấn đề này, trong tiểu mục Cẩm nang hôm nay, mời quý vị cùng theo dõi những gợi ý đến từ chuyên gia giao thông tiến sĩ Phan Lê Bình và ông Bùi Xuân Kiên, Đội phó đội vận hành Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật đường cao tốc Việt Nam (VEC E):

"Tôi nghĩ trường hợp này gần giống trường hợp sương mù, tầm nhìn phía trước bị hạn chế nhưng có điều ưu điểm là có thể nhận biết từ xa được chứ không phải đột ngột xuất hiện khói trước mặt. Từ xa thấy có khói thì việc đầu tiên là giảm tốc độ, nhưng cũng không giảm đột ngột quá, thứ hai là nhấn đèn khẩn cấp, trước khi chúng ta đến vị trí có khói, chúng ta đã phải giảm tốc rồi, chạy với tốc độ chậm, chạy tốc độ chậm trên cao tốc thì có thể bị va chạm từ sau, khi đi vào luồng khói rồi thì xe sau rất khó quan sát thấy xe mình nên bật đèn khẩn cấp thì xe sau dễ nhận biết, đèn khẩn cấp thì xe sau cũng sẽ biết được và cùng giảm tốc độ theo để tránh va chạm."

Kinh nghiệm cho các bác tài

Để đảm bảo an toàn khi lưu thông trên đường cao tốc khi gặp phải các đám khói mù mịt xuất hiện, đơn vị khuyến cáo tới các phương tiện nên chú ý và thực hiện một số biện pháp như sau:

Sử dụng đèn chiếu gần và bật đèn cảnh báo nguy hiểm để báo hiệu cho các phương tiện đang di chuyển cùng chiều với mình;

Chú ý quan sát các biển báo, vạch sơn và không nên chuyển làn, nếu thực sự phải chuyển làn cần quan sát kỹ trước khi di chuyển;

Đóng kín các cửa và sử dụng chế độ lấy gió trong của xe để tránh phải hít phải khói;

Trong trường hợp khói quá dày đặc, không còn nhìn rõ phía trước hãy cho xe di chuyển ra lối ra gần nhất hay dừng lại tại các vị trí an toàn như: làn xe khẩn cấp, dải dừng xe khẩn cấp và đương nhiên trong các trường hợp này các phương tiện phải bố trí đặt các cảnh báo ngay theo quy định, cũng như đưa ra các cảnh báo khác cho các xe đang di chuyển tới hướng của mình; tuyệt đối không dừng xe giữa đường cao tốc tại các làn xe chạy;

Thông báo ngay sự việc cho đơn vị quản lý vận hành, lực lượng Cảnh sát giao thông.

Việc bình tĩnh và thực hiện các biện pháp nêu trên sẽ giúp các phương tiện giảm thiểu và tránh phải gặp các sự cố đáng tiếc xảy ra cho chính mình, cũng như những phương tiện khác đang lưu thông trên đường cao tốc./.

Nguồn: VOV Giao thông